Tijdens de Week van de Opvoeding kwamen meer dan zestig professionals samen bij Hogeschool Leiden voor het Kenniscafé ‘Puzzelen aan ouderschap’.
Ouderschap is soms letterlijk puzzelen: het combineren van werk, gezin, opvoedvragen en sociale relaties. Die stukjes vallen niet altijd vanzelf op hun plek. Tijdens het Kenniscafé onderzochten onderzoekers, docenten, beleidsmakers en praktijkprofessionals hoe zij ouders beter kunnen ondersteunen, zodat zij zich gezien en gesteund voelen.
Luisteren naar de kracht én kwetsbaarheid van ouders
Dagvoorzitter Renate Buisman opende de bijeenkomst samen met wethouder Abdelhaq Jermoumi, die benadrukte hoe belangrijk het is dat professionals oog houden voor de kracht én kwetsbaarheid van ouders: “Ouderschap is iets waar we allemaal mee te maken hebben. Door kennis te delen en samen te werken, kunnen we gezinnen beter ondersteunen wanneer het even niet vanzelf gaat.”
Daarna deelde vader Jeroen van der Luijk zijn persoonlijke verhaal over de bewogen geboorte van zijn zoon. Hij vertelde openhartig wat dat met hem deed en wat hij miste in de begeleiding door professionals. Zijn verhaal maakte voelbaar hoe groot het verschil kan zijn tussen gehoord worden en beoordeeld worden en zette de toon voor een middag vol reflectie.
Workshop 1: Samenwerken met ouders – een oudergerichte blik
Door: Jolien Grolleman (Hogeschool Leiden)
Een goede samenwerking tussen professionals en ouders is makkelijker gezegd dan gedaan. In deze workshop onderzochten deelnemers wat het betekent om écht oudergericht te kijken.
Aan de hand van een herkenbare casus (vader Bas, die zich machteloos voelt op het consultatiebureau) ontdekten deelnemers hoe aannames, toon en houding de samenwerking kunnen beïnvloeden.
“De jeugdverpleegkundige wil helpen, maar ziet vooral een vader die haar adviezen niet opvolgt,” vertelde Jolien. “Bas voelt zich beoordeeld in plaats van erkend. Door te erkennen wat een ouder voelt en bedoelt, ontstaat ruimte voor écht contact.”
De kern van een oudergerichte blik ligt volgens Grolleman in vijf uitgangspunten:
- Zoek naar de goede intenties van ouders;
- Achterhaal hoe zij de situatie beleven;
- Geef erkenning en waardering;
- Benader ouders als expert van hun eigen kind;
- En versterk hun gevoel van invloed.
Wie oudergericht kijkt, staat naast ouders in plaats van tegenover hen en dat maakt samenwerking betekenisvoller en effectiever.
Workshop 2: Omgaan met angst – praktische handvatten voor professionals
Door: Anke Klein en Isabelle Roggema (Universiteit Leiden/Kenniscentrum Angst en Stress bij Jeugd)
Hoe ga je als professional om met angst bij kinderen en hoe betrek je ouders daarbij?
Na een korte introductie over de frequentie en impact van angstklachten bij kinderen en jongeren, gingen deelnemers aan de slag met concrete bouwstenen. Ze leerden hoe ze gesprekken kunnen voeren waarin zowel kind als ouder zich gehoord en begrepen voelt.
“Het belangrijkste is: neem het serieus, luister en neem de tijd,” benadrukten de workshopleiders. “Zorg dat de ouder zich gehoord voelt en sluit aan bij wat voor hen belangrijk is.”
De workshop sloot mooi aan bij het ervaringsverhaal van Jeroen van der Luijk: een professional die ouders écht ziet, kan het verschil maken.
Workshop 3: Een brug tussen onderzoek en praktijk
Door: Anna Lotz, Merel van Vliet en Mi-Lan Woudstra (Universiteit Leiden)
Hoe kunnen wetenschap en praktijk elkaar versterken bij het ondersteunen van ouders?
In korte brainstormsessies bespraken deelnemers vier thema’s:
- Samenwerking tussen wetenschap en praktijk;
- Ouderbetrokkenheid bij opvoedondersteuning;
- Het bereiken van specifieke oudergroepen;
- De onderwerpen waar ouders het meest over praten en vragen over stellen.
De gesprekken maakten duidelijk dat professionals behoefte hebben aan onderzoek dat start vanuit de praktijk. Met herkenbare inzichten, begrijpelijke taal en toepasbare handvatten. Onderzoekers zouden vaker mogen meelopen in het werkveld om te zien wat echt werkt.
Daarnaast werd het belang van diversiteit en maatwerk benadrukt. Ouders verschillen in achtergrond, ervaring en behoefte. Eén format past niet voor iedereen. Vertrouwen, nabijheid en communicatie in begrijpelijke taal bleken sleutelfactoren. “Ouders willen niet benaderd worden als doelgroep, maar als partner,” vatte een van de deelnemers mooi samen.
Veel ouders zoeken houvast over onderwerpen als stress, balans, schermtijd, slaap en druk gedrag. De workshop liet zien dat juist in de verbinding tussen kennis, praktijk en ouderervaring de sleutel ligt tot duurzame ondersteuning.
Reflectie en ontmoeting
Het Kenniscafé maakte duidelijk dat professionals, onderzoekers en beleidsmakers elkaar steeds beter weten te vinden rond één gedeelde ambitie: ouders versterken in hun rol, zodat gezinnen zich gesteund voelen, juist als het puzzelen is.
Meer informatie
Wil je meer weten over een of meerdere projecten en hun initiatiefnemers? Neem dan contact op met HealthySocietyCenter@leiden.nl. Wij brengen je graag in contact.