In 2023 ontving de gemeente Leiden subsidie vanuit de Erfgoed Deal om te onderzoeken hoe het historische stadscentrum beter bestand kan worden tegen toenemende hittestress door klimaatverandering. Hierbij wordt gekeken naar hoe men in het verleden de stad koel hield met water en groenvoorzieningen. Van 28 tot 31 mei 2024 onderzochten studenten van de TU Delft, Saxion Hogeschool en de Universiteit Leiden verschillende locaties in de binnenstad om innovatieve en duurzame oplossingen te bedenken.

De groep bestond uit bachelor- en masterstudenten van diverse opleidingen, zoals archeologie, erfgoedstudies, landschapsarchitectuur en stedenbouwkunde. Zij werkten samen in multidisciplinaire teams en presenteerden binnen enkele dagen hun ontwerpen. Deze manier van werken, in een ontwerpworkshop waarin studenten samenwerken met lokale partners, is al jaren een vaste methode. Studenten doen op deze manier ervaring op met realistische erfgoedcasussen en werken samen met bewoners en professionals. Voor de gemeente Leiden biedt het bovendien een frisse blik op locaties waar soms al jarenlang over wordt nagedacht. Alle betrokken partijen vonden de samenwerking positief en inspirerend.

De gemeente selecteerde verschillende locaties met meerdere historische lagen, zoals de Oosterkerkstraat, Levendaal, Kaasmarkt, Hooglandse Kerkplein, Stadhuisplein en Kort Rapenburg, om de studenten uit te dagen. Ambtenaren en specialisten van de gemeente gaven presentaties over de specifieke problemen en uitdagingen op deze plekken, en gedurende de workshop kregen de studenten feedback. Ze bezochten de locaties en spraken met bewoners en gebruikers.

Op vrijdag 31 mei presenteerden de studenten hun ontwerpen aan wethouder Ashley North en de betrokken ambtenaren. Zij waren onder de indruk van de vernieuwende ideeën van de studenten. Een voorbeeld is het voorstel om het Levendaal te vergroenen door historische lagen, zoals de Limes (de Romeinse Rijngrens), vroegere stadsgrenzen en historische bomenlanen, zichtbaar te maken. Een ander idee was de aanleg van een speeltuin op de Kaasmarkt, met respect voor het voormalige militair invalidentehuis dat daar ooit stond.

De ontwerpen sluiten naadloos aan bij het doel van de Erfgoed Deal, namelijk om mensen met diverse achtergronden en expertise te betrekken bij stedelijke transities. Hoewel de plannen mogelijk niet één-op-één worden overgenomen, kunnen ze wel als inspiratie dienen voor de gemeente.